ලක්ෂපාන ඇල්ල

මස්කෙළිය සිට කිලෝමීටර් 17 ක් හැටන් සිට කිලෝමීටර් 31 ක් සහ නුවරඑළිය සිට කිලෝමීටර් 70 ක් දුරින් පිහිටි මෙම ලක්ෂපාන ඇල්ල ශ්‍රී ලංකාවේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ කිරිවන්එළිය ගම්මානයේ පිහිටි සිත් ඇදගන්නා දිය ඇල්ලකි. අඩි 413 ක උසකින් ඇද හැලෙන මෙම මනරම් දිය ඇල්ල කැලණි ගඟේ ප්‍රධාන අතු ගංගාවක් වන මස්කෙළිය ඔයෙන් සෑදී ඇත.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ 8 වන උසම දිය ඇල්ල වන අතර ලෝකයේ 625 වන උසම දිය ඇල්ල වේ. පුරාවෘත්තයට අනුව බුදුන් වහන්සේ ආදාම්ගේ කඳු මුදුනට වැඩම කරන විට තම කුංකුම සිවුර සකස් කළ ස්ථානය මෙයයි. 'ලක්සා' යන සිංහල වචන වලින් බිඳී ගිය දිය ඇල්ලේ නම 'ලක්ෂය' යන්නෙන් අදහස් වන අතර 'පාන' යන්නෙන් පහන් ලෙස පරිවර්තනය වේ. තවද සිරිපා ගමන් මගේ පිහිටි ලක්ෂපාන ඇල්ල එකල නිශ්ශංකමල්ල රජතුමා සිරිපා වන්දනාවේ යෙදෙන විට මෙම ඇල්ල අසල පහන් ලක්ෂයක් දැල්වූ නිසා මෙයට ලක්ෂපාන ඇල්ල යයි නම් පට බැඳුනු බවත් සඳහන් ය.

හැටන් මස්කෙලියේ කිරිවන්දෙනියේ සප්ත කන්‍යා කඳුවැටියට පහළින් ගලා හැලෙන ලක්ෂපාන ඇල්ල දෙස් විදෙස් සංචාරක ආකර්ෂණය ඉතා ඉහළින් ලබාගත් මනරම් දිය ඇල්ලකි.දිය ඇල්ලේ ඉහළ සිට පහළට කඩා වැටෙන අපූරු අන්දමත් එහි දුර සිට බලන විට එහි පිහිටීමත් නිසා ඇල්ලට අපූරු සුන්දරත්වයක් හිමිව ඇත.ලක්‍ෂපාන ඇල්ල නැරඹීමට යන මාවත සොබා සිරියෙන් අනූන වුවත් සාමාන්‍ය වාහනයකින් යෑමට තරමක් අපහසු තරම් වල ගොඩැලි සහිතය. දුෂ්කර මාවතක් වුවද ඉතා අලංකාර සුදු හා ළා කහ මිශ්‍ර මානම් මල් යායකින් මාවත දෙපස විචිත්‍රවත් වී ඇත.

හඬ නගමින් සුදෝ සුදු පෙණ පිඬු නගමින් ගලා හැලෙන දිය ඇල්ලට ගමන් කරන මාර්ගයේ කූඩැල්ලන් බහුල බවත් දිය නෑමේදී ඉතා ප්‍රවේශම් විය යුතු බවත් සඳහන් ය. මුල් ශ්‍රී ලංකාවේ වැසියන් විසින් භාවිත කරන ලද නොදුටු ගුහා ස්වභාවික උමං මාර්ග බොහෝමයක් මෙම දිය ඇල්ල අසල කඳුකරයේ ඇත.ලක්ෂපාන දිය ඇල්ල ශ්‍රි ලංකාවේ   සුප්‍රසිද්ධ හා ආකර්ෂණීය දිය ඇල්ලක් බව පැවසීය යුතුමය